Środowisko naturalne

Wiąz szypułkowy w Lisiej Górze (wys.34 m.)

Podłoże Płaskowyżu Tarnowskiego stanowią utwory piaszczyste, na których w większości zalegają gleby aluwialne, niezbyt urodzajne oraz bielicowe, a w niektórych miejscach - wydmy
Gmina Lisia Góra znajduje się w obrębie Zapadliska Przedkarpackiego. Powstało ono na obszarze Karpat w rezultacie ruchów górotwórczych w okresie trzeciorzędu.
Pod wpływem tych ruchów materiał skalny został zepchnięty na północ, zaś przedpole Karpat obciążone przesuwającymi się masami skalnymi, zostało wgniecione tworząc obniżenie.
Wlało się w nie morze mioceńskie. Jego osady usytuowane są na różnych poziomach stratygraficznych. Z trzeciorzędu pochodzą utwory powierzchniowe. W warstwach jarosławskich - iły krakowieckie, zaś w warstwach przeworskich i tarnowskich iły i mułowce z wkładkami piaskowców.

Ukształtowanie terenu:

Wysoczyzna Tarnowska tworzy lekko falistą powierzchnię, pochyloną w kierunku zachodnim i południowo - wschodnim. Wysokość bezwzględna dolin wynosi od 187m. n.p.m. w części zachodniej nad Żabnicą, do najwyższego wzniesienia 270m. n.p.m. w Pawęzowie.
Różnica wzniesień sięga 83 m. Kulminacje terenu o wysokości 254 m n.p.m. występują we wschodniej części terenu, na skrzyżowaniu dróg w Nowej Jastrząbce, między Śmignem i Łukową oraz Zaczarniu i Lisiej Górze.
Obszary najniżej położone znajdują się w dolinach Brnia, Kożmiejówki i Czarnej.
Monotonia powierzchni Wysoczyzny urozmaicona jest wydmami.
Są to wydmy paraboliczne, asymetryczne, najczęściej zalesione, ich wysokości wynoszą 5-10 m. ponad teren otaczający. Obszary wydm występują we wschodniej części Lisiej Góry.

Warunki naturalne:

Wody:

Lilie na zbiorniku wodnym w Lisiej Górze

Pod względem hydrologicznym - część zachodnia i północna gminy leży w dorzeczu Brnia i Żabnicy, a wschodnia i południowa w dorzeczu Wisłoki. Główną rzeką jest Czarna Tarnowska, jej górny odcinek o długości 14 km. przepływa w granicach gminy z zachodu na wschód i jest lewym dopływem Wisłoki /wcięcie doliny do 5 m./. Głównym lewobrzeżnym dopływem Czarnej Tarnowskiej jest potok Jabłoniec wypływający poza granicami gminy. Drugą ważną rzeką jest Breń - prawobrzeżny dopływ Wisły, w granicach gminy znajduje się jego górny odcinek o długości ok. 5 km. Wypływa z Żukowic Starych i płynie w kierunku północno - zachodnim, doliną o szerokości 50-200 metrów.
Najdłuższym dopływem Brnia jest Żabnica stanowiąca zachodnią granicę gminy. Żabnica jest potokiem o nieuregulowanym korycie.

Surowce mineralne:
Gmina nie posiada większych zasobów surowców mineralnych.
Ropa naftowa zalega w wielu miejscach lecz w małych ilościach, więc nie jest eksplatowana.
Żwir skoncentrowany we wschodniej części gminy jest niskogatunkowy, toteż nie wykorzystuje się go celów budowlanych.
Piasek znajduje zastosowanie w budownictwie i jest wydobywany w kopalni w Nowej Jastrząbce, glina zaś w Łukowej.

Kopalnia piasku w Nowej Jastrząbce

Klimat:
Gmina Lisia Góra leży w rejonie klimatycznym Kotliny Sandomierskiej. Klimat jest łagodny, typowy dla kotliny, posiada jednak pewne specyficzne cechy. Najistotniejszą z nich jest najwyższa w Polsce średnia temperatura roczna /8,80C/. Okres wegetacyjny wynosi około 220 dni, roczna suma opadów 700-800 mm. Średnia temperatura stycznia nie przekracza -20C, zaś lipca 16-30 C. Pokrywa śnieżna utrzymuje się nie dłużej niż 100 dni.
Klimat gminy odznacza się znaczną częstotliwością mgieł radiacyjnych, dużym nasłonecznieniem oraz przewagą cisz i słabych niewentylacyjnych wiatrów. Wszystkie te cechy sprzyjają uprawom rolniczym, są też poważnym atutem w rozwoju turystyki.

Fauna i flora:

Bociany w gminie czują się całkiem dobrze

Gmina jest uboga w lasy. Większe ich masywy rozciągają się na wschodzie, w rejonie Nowej Jastrząbki i Żukowic. Niewielkie zagajniki znajdują się m.in. nad Brniem, w okolicach Kobierzyna, Zaczarnia i Lisiej Góry. W zbiornikach naturalnych dominują bory mieszane, dębowo - sosnowe z udziałem brzozy i osiki. W poszyciu leśnym występują m. in. jarzębina i leszczyna, w runie zaś borówka, liczne gatunki grzybów i mchów. Znacznie mniejszy obszar zajmują bory sosnowe - świeże, w których przewagę stanowi sosna; w poszyciu -jałowiec i jarzębina, a w runie - borówka i wrzos. Bogaty jest świat fauny. Spośród ssaków występują m. in. dzik, sarna, lis, tchórz, łasica, wiewiórka i zając szarak. Na awifaunę składają się m.in. jastrząb, kukułka, wrona, sezonowo bocian biały, bażant, skowronek polny. Gady reprezentują: jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworódka, zaskroniec zwyczajny, żmija zygzakowata, a płazy to ropucha szara, żaba wodna, rzekotka.
W gminie nie ma rezerwatów przyrody, choć kilka przynajmniej zakątków i leśnych uroczysk zasługuje na ochronę prawną. Projektowany jest rezerwat w okolicach Starych Żukowic. Na uwagę zasługują nieliczne pomniki przyrody: głaz narzutowy skandynawski znajdujący się na prywatnej posesji pana Jerzego Madeja w Lisiej Górze. /pamiątka po okresie lodowcowym/, wiąz szypułkowy na granicy wsi Zaczarnie i Stare Żukowice, uchodzący za największy w Polsce, / obwód pnia 6,05 m/ oraz wiąz szypułkowy w Lisiej Górze o wysokości 34 metrów.